Przedawnienie długu: po ilu latach i jak z niego skorzystać

Co Ci grozi / terminy

Bez podniesienia zarzutu przedawnienia w odpowiednim momencie postępowania, sam upływ czasu Cię nie obroni.

• Jeśli nie podniesiesz zarzutu przedawnienia w sprzeciwie lub odpowiedzi na pozew, sąd może zasądzić przedawnione roszczenie (poza sprawami konsumenckimi, gdzie sąd bada to z urzędu, z zastrzeżeniami wymagającymi oceny prawnika).
• Podpisanie ugody, uznanie długu albo częściowa spłata mogą przerwać bieg przedawnienia i "odświeżyć" termin od nowa.
• Firmy windykacyjne (fundusze sekurytyzacyjne) czasem dochodzą roszczeń mimo upływu terminu, licząc na brak reakcji dłużnika.
• Zasady liczenia terminu bywają różne dla różnych rodzajów roszczeń; łatwo się pomylić bez sprawdzenia konkretnego przypadku.

Co zrobić krok po kroku

1. 1

   Ustal datę wymagalności długu

   To zwykle dzień, w którym powinieneś był zapłacić (np. termin płatności raty czy faktury); od niego, a nie od daty zawarcia umowy, liczy się bieg przedawnienia.

2. 2

   Sprawdź, jaki termin przedawnienia dotyczy Twojego długu

   Co do zasady terminy przedawnienia dla większości roszczeń są krótsze niż kiedyś, a dla świadczeń okresowych i roszczeń związanych z działalnością gospodarczą bywają jeszcze krótsze: dokładny termin dla konkretnego typu długu warto zweryfikować z prawnikiem, bo zasady różnią się w zależności od charakteru roszczenia.

3. 3

   Sprawdź, czy nie doszło do przerwania biegu przedawnienia

   Uznanie długu, podpisanie ugody, częściowa spłata czy złożenie pozwu przez wierzyciela mogą przerywać bieg terminu i uruchamiać go od nowa; sprawdź swoją historię kontaktów z wierzycielem.

4. 4

   Nie ignoruj pozwu ani nakazu zapłaty

   Nawet jeśli jesteś pewien, że dług jest przedawniony, musisz to podnieść formalnie w sprzeciwie lub odpowiedzi na pozew; bierność może skończyć się prawomocnym nakazem mimo przedawnienia.

5. 5

   Zbierz dokumenty potwierdzające termin wymagalności

   Umowa, harmonogram spłat, ostatnie potwierdzenie płatności: to podstawa do wykazania, kiedy faktycznie zaczął biec termin przedawnienia.

Jak pomaga prawnik

Ocena przedawnienia wymaga precyzyjnego ustalenia rodzaju roszczenia, daty wymagalności i tego, czy bieg terminu nie został przerwany; to nie jest proste liczenie lat na kalendarzu.

• Ustala właściwy termin przedawnienia dla konkretnego rodzaju długu.
• Sprawdza, czy nie doszło do przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia.
• Przygotowuje zarzut przedawnienia w sprzeciwie od nakazu zapłaty lub odpowiedzi na pozew.
• Ocenia, czy warto negocjować z wierzycielem, czy raczej bronić się formalnie w sądzie.

Koszt zależy od tego, czy sprawa jest już w sądzie, czy dopiero na etapie wezwania do zapłaty: orientacyjnie od kilkuset złotych za analizę i przygotowanie pisma z zarzutem przedawnienia.

Najczęstsze pytania